Burnout, drukte en verslaving: Wanneer “goed functioneren” een waarschuwingsteken is

In de snelle cultuur van vandaag zijn termen als “productiviteit” en “meer dan je best doen” vaak synoniem voor succes en zijn ze eigenlijk veel normaler dan de meesten van ons denken.

De stille epidemie van burn-out en drukte en hun verband met ongezond copinggedrag om met dit soort druk om te gaan, baart steeds meer zorgen, vooral als het gaat om middelengebruik.

Gesprekken over geestelijke gezondheid zijn in de loop der jaren aanzienlijk verbeterd: over veel aandoeningen zoals angst, depressie en PTSS wordt veel openlijker en zonder veel oordeel gesproken.

Er moet echter meer worden gedaan om deze gesprekken af te stemmen op verandering – daadwerkelijke verschuivingen in de werk- en gemeenschapscultuur die een positief verschil maken voor degenen onder ons die een hoger risico lopen op burn-out en verslaving.

En nog meer voor degenen onder ons die weten hoe ze overweldiging kunnen maskeren met prestaties.

Wat we hiermee bedoelen zijn goed functionerende individuen die er naar buiten toe succesvol uitzien en hun verantwoordelijkheden goed beheren.

Achter de schermen zijn deze mensen echter heel goed in het verbergen van hun uitputting en frustratie, en gebruiken ze vaak middelen of ander gedrag om met de druk van het leven, het werk en alles daartussenin om te gaan.

Burn-out, drukte en verslaving

Gedreven, ambitieus en goed functionerend zijn wordt vaak geroemd in veel culturen, vooral in bedrijfsomgevingen, zorgomgevingen en leiderschapsrollen.

Iemands vermogen om “door te zetten”, wat er ook gebeurt, roept beslist positievere reacties op dan degenen die, om wat voor reden dan ook, hun leven niet op deze manier kunnen leven omdat ze tenslotte ook maar mensen zijn.

Voor goed functionerende mensen kunnen aanhoudende drukte en afleiding echter vroege waarschuwingssignalen van verslaving maskeren, waardoor het essentieel is om dit gedrag vroegtijdig te herkennen om escalatie te voorkomen en snel hulp te zoeken.

Onthoud dat twee dingen tegelijk waar kunnen zijn. Je kunt zowel ongelooflijk succesvol zijn en goed in wat je doet, als stilletjes lijden onder dit alles.

Hoogfunctionerende verslaving werkt vaak op deze manier, maar het wordt verkeerd begrepen en afgedaan als ambitie, gedrevenheid en vastberadenheid.

Hierdoor kan de rest van ons gewone stervelingen er lui, ongeïnteresseerd of zonder die geconcentreerde focus uitzien die goed functionerende mensen vaak hebben – en dat alles komt met een zwaar, zwaar prijskaartje.

Wanneer “hoogfunctioneren” een waarschuwingsteken is

Copinggedrag zoals een hoogfunctionerende verslaving ziet er bijna altijd anders uit dan de meesten van ons zich voorstellen.

Chaos, crisis en baanverlies worden meestal toegeschreven aan diegenen die niet zo goed kunnen functioneren, maar die zich bezighouden met soortgelijke copingpatronen als diegenen die beter presteren ondanks het feit dat ze hetzelfde niveau van stress, druk en sociale verwachtingen ervaren.

De term zelf verraadt het al – “goed functionerende” mensen die worstelen met middelengebruik hebben vaak geen problemen met het halen van deadlines, het beheren van gezinsverantwoordelijkheden en het goed presteren op het werk, waardoor ze naar buiten toe succesvoller lijken.

Maar dieper onder de oppervlakte worstelen veel goed functionerende individuen met het volgende:

• Ernstige agitatie en/of emotionele gevoelloosheid.
• Het gevoel hebben dat ze alleen maar “leven om te werken”.
• Moeite met het bijhouden van een eindeloze to-do lijst.
• Een intense angst hebben om te falen of om anderen teleur te stellen.
• Te veel inzetten, zelfs als de middelen beperkt zijn.
• Fysieke problemen ervaren zoals hoofdpijn, buikpijn en andere lichamelijke pijnen.

Ze kunnen ook last hebben van:

• Aanhoudende vermoeidheid, zelfs na veel te hebben gerust.
• Problemen met concentreren of beslissingen nemen.
• Doomscrolling als het niet werkt omdat het weinig energie kost.
• Je neerslachtig, cynisch, verdrietig of depressief voelen.
• Middelen als alcohol en/of drugs gebruiken om ermee om te gaan.

Het is ook mogelijk dat mensen met een burn-out zich zorgen maken dat hun eerdere successen van hen worden afgenomen of dat ze nooit meer zo goed zullen presteren als voorheen.

Als dit te lang ongecontroleerd blijft, kunnen middelen een vorm van zelfmedicatie worden, een manier om te ontsnappen aan de interne chaos of zelfopgelegde druk en verwachtingen die ontstaan bij een burn-out.

En in veel gevallen kunnen drugs en alcohol een manier zijn om te vertragen, aan je gedachten te ontsnappen of gewoon wakker te blijven.

De burn-outcrisis in Zuid-Afrika

Het zal je misschien verbazen dat alleen al in Zuid-Afrika, waar de economische druk en culturele verwachtingen hoger zijn, veel mensen stiekem middelen als alcohol, stimulerende middelen en zelfs voorgeschreven medicijnen gebruiken om met de dagelijkse stress om te gaan.

Bovendien krijgt ongeveer een op de drie werknemers in Zuid-Afrika die al te maken hebben met problemen op het gebied van geestelijke gezondheid, zoals angst en depressie, op een gegeven moment ook te maken met burn-out.

De financiële en emotionele last voor de economie is enorm: het ziekteverzuim van werknemers kost bedrijven elk jaar ongeveer R25 miljard en geestelijke gezondheidsproblemen kosten nog eens R161 miljard per jaar.

Als je iets meeneemt uit dit artikel, laat het dan dit zijn: de afwezigheid van zichtbare gevolgen betekent niet de afwezigheid van lijden.

Velen van ons denken bij een burn-out gewoon aan moe zijn.

Toch weet iedereen die dit aan den lijve heeft ondervonden dat het een veel complexere aandoening is waarbij meer komt kijken dan alleen vermoeidheid.

Burn-out is een toestand van chronische uitputting van het fysieke, emotionele en zenuwstelsel veroorzaakt door voortdurende stress zonder voldoende hersteltijd.

Dit weten kan het verschil betekenen tussen op tijd hulp en ondersteuning krijgen of onnodig blijven lijden.

Er is hulp en mensen geven om je.

De meeste burnoutbehandelingsprogramma’s in Zuid-Afrika bieden uitgebreide, meelevende zorg en ondersteuning die is afgestemd op de behoeften van elk individu.

Dit houdt een combinatie in van empathie, medeleven en een persoonlijke behandelingsaanpak die rekening houdt met het hele plaatje en niet alleen met een aantal symptomen.

In ons afkickcentrum in Zuid-Afrika houdt onze aanpak van burn-out en verslavingsherstel in de eerste plaats in dat we diep ingaan op de oorzaak van je burn-out.

Kan er een onopgelost trauma uit het verleden zijn dat dit gedrag veroorzaakt?

Of misschien heb je een bijkomende aandoening zoals depressie of angst, en zijn drukte en/of middelen de manier waarop je met de symptomen omgaat?

Of misschien is wat begon als “plezier” of een manier om alert te blijven een beetje rommelig geworden en vind je het nu veel moeilijker om je drank- of drugsgebruik onder controle te houden dan toen je begon?

Deze dingen kunnen gebeuren, veel vaker dan velen willen toegeven.

Het gebruik van drugs heeft meer te maken met het proberen om met het leven om te gaan dan met het genieten van de vluchtige hoogtepunten die dit gedrag met zich meebrengt.

Dit weten is essentieel en kan een deel van het stigma dat kleeft aan zowel burn-out als verslaving verlichten.

Vergeet niet dat je in de eerste plaats ook maar een mens bent en dat je je best doet om het hoofd boven water te houden in een wereld die vaak eerder aanvoelt als een eindeloze bron van taken en verwachtingen dan als plezier en zinvolle aanwezigheid.

Hoe verslaving zich in het volle zicht kan verbergen

Verslaving kan een subtiele ziekte zijn, vooral in het begin. Een snel drankje na het werk.

Een regel om je te helpen door een eindeloze stapel papierwerk te ploegen die je collega aan het einde van een toch al hectische dag op je bureau heeft gedumpt.

Hoogfunctionerende verslaving is anders dan normaal afhankelijkheidgedrag omdat het vaak onopgemerkt blijft en niet overeenkomt met stereotypen. De waarschuwingssignalen zijn meestal veel subtieler en gemakkelijk over het hoofd te zien.

Daarom hebben we hieronder een lijst met verslavingssymptomen waar je op moet letten voor het geval je je zorgen maakt over jezelf of een dierbare:

• Alleen of in het geheim drinken of andere middelen gebruiken.
• Middelen nodig hebben om te ontspannen, slapen, presteren of om zich normaal te voelen.
• Toenemende tolerantie na verloop van tijd. Je kunt bijvoorbeeld een hogere dosis van een stof nodig hebben om de effecten ervan te voelen.
• Zich diep geïrriteerd of geagiteerd voelen wanneer je niet kunt gebruiken.
• Je gebruik rechtvaardigen als “noodzakelijk” of “verdiend”.
• Je niet verbonden voelen met jezelf, je geliefden en het leven in het algemeen, ondanks dat je succesvol bent.

Intern weten veel mensen met een burn-out die goed functioneren maar zich toch gevangen voelen dat er iets niet klopt, maar ze weten niet hoe ze moeten stoppen met het gedrag dat hen helpt ermee om te gaan.

Als dit je bekend in de oren klinkt, overweeg dan om professionele hulp in te roepen, want het is niet altijd makkelijk of zelfs maar mogelijk om zelf alle antwoorden te hebben.

Een ervaren psychiater kan je in de juiste richting sturen, zodat je de hulp en steun krijgt die je nodig hebt en verdient voordat de situatie uit de hand loopt.

Herstel dat zich richt op de hele persoon

Een behandeling voor de hele persoon, vooral als het gaat om het genezen van verslavingen en burnout, is van vitaal belang voor herstel en welzijn op de lange termijn.

Waarom?

Omdat dergelijke benaderingen meer aanpakken dan alleen middelengebruik.

Cliënten die naar ons afkickcentrum in Zuid-Afrika komen voor een burnout- en verslavingsbehandeling kunnen bijvoorbeeld het volgende verwachten:

• Ondersteuning van de regulatie van het zenuwstelsel door ervaringsgerichte benaderingen zoals ademwerk, yoga en meditatie om de geest en het lichaam te aarden en de emotionele regulatie te verbeteren.
• Traumagerelateerde therapie om dieperliggende problemen aan te pakken die ten grondslag kunnen liggen aan burn-out en verslaving, zoals plotseling verlies, echtscheiding, jeugdtrauma’s, chronische werkstress en andere negatieve ervaringen.
• Uitgebreide herstel- en wellnessprogramma’s voor burn-outs om je te helpen ontspannen, tot rust te komen en aanwezig te zijn in je omgeving, zodat je de tijd krijgt om stil te staan en te reflecteren.
• Duurzame veranderingen in je levensstijl en vaardigheden om terugval te voorkomen, zodat je niet terugvalt in oude patronen en gedragingen die jou en je welzijn niet langer dienen.

Bij White River Manor begrijpt ons team dat herstel niet alleen gaat over het stoppen met een bepaald gedrag of middel; het gaat over anders leren leven, de wereld op een veiligere manier ervaren, zonder afhankelijk te zijn van middelen om ermee om te gaan.

Volgende stappen

Als jij of iemand van wie je houdt het allemaal voor elkaar lijkt te hebben, maar hij of zij ziet er voortdurend uitgeput en losgeslagen uit, of je merkt dat hij of zij afhankelijk is van middelen om de dag door te komen, dan is het misschien tijd om professionele ondersteuning te overwegen.

Drukte en burn-out zijn niet altijd tekenen van succes of tevredenheid. In feite zijn het vaak signalen dat het zenuwstelsel onder grote druk staat.

Onthoud dat er hulp en ondersteuning beschikbaar is en dat vroegtijdig ingrijpen complicaties op lange termijn voor je gezondheid en welzijn kan voorkomen.

Neem vandaag nog contact op met ons team voor een vertrouwelijk en vrijblijvend gesprek of voor meer informatie over onze programma’s voor behandeling van burn-out bij leidinggevenden in Zuid-Afrika.

We zijn er altijd om je te steunen bij je herstel en daarna, stapje voor stapje.